Menu
Maurice van Surksum
Foto: Hans Erkelens

Een heerlijkheid aan gedachten van vroegere tijden doet met enige regelmaat mij als veertiger een vreugdesprongetje maken. Tijden van weleer die de revue dan passeren en clichématige herinneringen van zowel mijn ouders als grootouders een glimlach teweeg brengt.

Ik prijs mijzelf gelukkig dat ik in een tijdperk ben opgegroeid waarin ik letterlijk van een voetbalveldje werd weggesleept druk spelend met kinderen uit de buurt. Overigens was dat als doel om een vers geprakte maaltijd te verorberen, waarvoor mijn moeder ettelijke uren had gespendeerd in d’r keukentje. De hedendaagse maatschappij is langzamerhand ingesteld op het competitief klaarmaken van een souper, binnen afzienbare kloktijd mag het gepresenteerd worden op de eettafel. Moeders kookprotocol daarentegen nam vrijwel een halve middag in beslag en dat was absoluut te proeven.

Vooral de kracht van bepaalde herinneringen wekken het idee op dat voorheen alles beter was. In diverse fases tijdens onze levensduur, met name op oudere leeftijd, krijgt men de neiging om dan specifiek juist de positieve ervaringen van vroeger te onthouden. Je kunt het wenden of keren echter de negatieve effecten geven we veel minder aandacht.

Persoonlijk is dat voor mijzelf geen doodzonde, uit een netwerk van gebeurtenissen met bepaalde mensen is het aangenaam teren op prettige levenswijsheden. Eén veredeld moment van vergane glorie kan mij begeerlijk bekoren. Net als de affectie die je mag ervaren als ouder zijnde wanneer een telg tegen je aankruipt. Warmte, genegenheid en onvermoeibaar qua liefde.

Het leven is een onherbergzaam pad en toont ons, hoe sneu ook, de meest duistere kanten van de mens die zichtbare littekens achterlaat. Een recent traumatisch voorval heeft een bijzonder grote impact op mijn persoon gemaakt en laat het besef van elk een ander willekeurige vaderfiguur zielenpijn lijden. Kleuren die in het diepst van mijn innerlijke ziel zich tot ellendig bruin ontwikkelde en de kern van mijn hart gitzwart vulde.

Rouwen om een kind zou niet mogelijk kunnen zijn, althans volgens de wens die de vader van de gedachte is.

Dat een noodlot venijnig als de gifslang in de paradijselijke tuin toe kan slaan is ongelukkigerwijs de nuchtere realiteit die ons om de hoek staat op te wachten.

Als één van de gangbare en redelijk vaak voorkomende redenen waarbij een kind zijn ouderlijk huis ontvlucht is het willen proeven van de vrijheid.

‘Is het onrust van binnenuit waarmee het worstelt? Wellicht onafhankelijk zijn of enige vorm van huiselijk geweld in combinatie met andere factoren?

Uiteindelijk keren de doorgaans verwende pubers binnen een dag terug, gezien het feit hij óf in dit geval zij, niet zorg kunnen dragen voor het stukje verantwoordelijkheid. Het kwetsbare bemoeilijkt het gevoel om de controle te bewaren en onderdrukt het maken van de meest verstandige keuze.

Blijdschap waarmee een gezin herenigd wordt is een moment van extase, vanuit het perspectief dat de ervaring ‘verlammend’ genietend is. Dat is de andere kant van lijden…

Alléén nu, bij deze specifieke vermissing kon niemand opgelucht ademhalen. Afwachtend in ijzige stilte tot huiveringwekkend nieuws de wereld in geslingerd wordt.

Levenloos en oneerbaar als een stuk vuil in een sloot achtergelaten.

Wat gebeurt er met de ouder die zijn kind verliest na zoiets tragisch? Rest slechts één antwoord, alleen degene die dat overkomt, weet dat. Een duivels avontuur die desondanks in de meest standvastige relaties tot een breuk kan doen leiden. Mensheid pur sang bestaat uit een diversiteit aan individuen waarin de mens geheel op eigen wijze het rouwproces ingaat.

Rouwen is een manier van nooit vergeten, alléén zal je hiermee moeten leren omgaan. Bepaalde termen en loze kreten zijn ingeburgerd en worden bij dergelijke tragedies direct uit de kast getrokken.

Meisjes van veertien staan met de föhn in de hand voor de spiegel een idool uit te beelden. Uitgedost met een gezichtsmasker in een nachtjapon fantaserend over een flirt. Diezelfde jongedames giechelen met hun vriendinnen om de leraar die ze mede door de puberende achtbaangevoelens héél charmant vinden. Meiden van die leeftijd voelen zich opgelaten als ‘en public’, vrouwelijke rondingen worden besproken met mams en daarbij de ‘gevaren van de grote-mensen-wereld’ voor de zoveelste keer ten tonele verschijnen. Tienermeisjes van veertien prachtige lentes jong, gaan shoppen tot het terecht verkregen kleedgeld, sneller op is dan van tevoren uitgedacht was. Strak geklede vrouwen die in een zo jong puberlichaam opgewekt en frivool zichzelf voor de dag kunnen toveren. Ondanks die verhelderende talenten vinden ze ook de tijd om dwars tegen elke opvoedkundige huisregel in te gaan, zoals ieder gezond kind van veertien jaar.

Een cruciale factor in deze is dat de dames in spé van nature passief zijn, lieflijk en gevoelig nét als andere mensen. Echter niet lang geleden op de intercity van volwassenheid gesprongen zijn en nog menig station voor de boeg hebben te gaan. Het is een wonderlijk iets, puur, rein en de onschuld zelve.

In de geest van tegenwoordigheid is hetgeen wat overheerst een huilend hart. Binnenste van de ziel knerpt en rationeel relativeren is niet te behappen.

Achter de krant of een Sudoku puzzel verstoppen, transformeren tot een stoïcijnse chagrijn met in de handen de onlosmakelijke mobiel. Desnoods verder gaan met het opmaken van de fossiele brandstoffen of elk fruitvliegje tellen die zich in mijn nieuw verworven bramenstruik bevindt.

Gezapig denk ik met smart aan de doelbewuste blikken die vanuit mijn zolderraam als guitig jochie de net iets oudere buurmeisjes in de naastgelegen tuin bewonderde. Vroeger was het beter, althans dat doet een onheilspellende terreurdaad of het bestoken van hulpverleners als mikpunt met Oud en Nieuw, ons geloven.

Kijken we naar de algemene levensverwachting is deze toegenomen en is decennialang de modernisatie in hevigheid uitgebarsten.

Ideologie is dan een nobel streven om de standaardisatie toe te passen voor de ‘kwaliteit van het leven’.

Gegroepeerd binnen dimensies worden indicatoren aangewend om voor elke individu, persoonlijke welvaart én welzijn te optimaliseren.

Hoe is het dan in vredesnaam mogelijk dat bij afschrikwekkende situaties de roep om nostalgische emoties het hardst is? Heeft het zin om een vergelijking op te stellen met iets wat nooit meer terugkomt? Nuchtere hoop om een visuele toekomst te fixeren, waarin geen jonge meisjes hun vrijheid bekopen middels een geweldsexplosie zal een fictieve illusie blijven.

Desondanks zal ik mij de luxe permitteren om lichtpunten te zien in de oneindige donkere tunnel die in dromen symbool staat voor de dood. Dagen tellend wordt het denken aan vroeger beter met het aantal keren dat het te binnenschiet.

Tijd heelt alle wonden, tsja… het zal maar gezegd worden.

Nu is het zo dat slecht genezende wonden pijnlijke littekens achterlaten en zichtbaar worden aan de oppervlakte.

Vergeten is eveneens pijnlijk tenminste als daar op gewacht dient te worden.

Vertwijfeld rakel ik op, ‘vroeger was het beter?’

Nee, nee! Het was vroeger anders! Dat moet het zijn…

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.