Menu

Jolanda Oudijk (1976) woont in Amersfoort en is creatief op verschillende gebieden. Ze schrijft, ze tekent en ze schildert. Daarnaast geeft ze ook creatieve schrijfoefeningen bij Schrijfcafé Amersfoort.
Ook schreef ze samen met Annette Verspoor en Karin Horst het kinderboek ‘Het Geheim van de Haspelnap’. Schrijfgenres die haar goed liggen zijn: korte verhalen, gedichten, sprookjes en Engelse songteksten.
Ze won diverse schrijfwedstrijden, waaronder de verhalenwedstrijd van Amersfoort over Amersfoort (2011), de verhalenwedstrijd van SLAS Soest (2014) en dit jaar de muurgedichtenwedstrijd voor de locatie Koppelpoort/’t Kleine Spui. Haar gedicht ‘Tredmolen’ is te lezen op een muur op ’t Kleine Spui.
In september 2017 verschijnt haar eerste dichtbundel.

Laten we eerst beginnen met: wie is Jolanda Oudijk?

Ik ben een schrijfster uit Amersfoort met een passie voor taal en kunst. Ik houd van verhalen vertellen in de breedste zin van het woord. Ik schrijf voornamelijk gedichten, korte verhalen, sprookjes en Engelse songteksten. Daarnaast teken en schilder ik.

Jij bent een veelzijdig persoon. Laten wij het eerst over je gedichten hebben, hoe wil jij je gedichten omschrijven?

In mijn gedichten worden kleine wereldjes in een beeldende taal geschetst. De figuren in de gedichten zijn veelal stil, maar hebben veel te vertellen. In mijn poëzie krijgen ze een stem.

Kolaj/ Collage: JOLANDA ODIJK

Waarom schrijf je gedichten, wat zit er achter je drijfkracht om steeds weer de pen op te pakken?

Het is een drang van binnenuit om te schrijven. Dichten is een vorm van expressie die mij goed ligt. Beknopt, maar mooi en treffend zeggen wat er in je leeft. Ik kan overal inspiratie vinden: in een geschreven zin, een foto, een gesprek, een kunstwerk, een boek, sprookjes, een krantenartikel. Wat ik zie, hoor, lees of meemaak wil ik verwerken in gedichten, maar ook in verhalen, tekeningen of schilderijen. Ik houd van woorden die beelden oproepen en van beelden die woorden oproepen.

Welke functie heeft een gedicht?

Verschillende functies, zoals: het uiten van gevoelens en gedachten, in weinig woorden een hele wereld schetsen, jezelf of een ander raken, een verschuiving ervaren in je belevingswereld nadat je een gedicht hebt gelezen.

Welke dichter(es) heeft je als eerste geraakt? Is er ook een dichter(es) waarvan je dacht, zo wil ik ook schrijven?

Tjitske Jansen is een voorbeeld voor mij, omdat ik haar gedichten divers en sterk vind.

Je hebt weleens gedichten voorgedragen met verzonnen klanken. Waarom had je voor die gedichten gekozen?

Ik vind het leuk om met taal te spelen, ook het verzinnen van woorden en klanken hoort daarbij. Het heeft wel even geduurd voordat ik met de klankgedichten of jabbertalkgedichten naar buiten kwam, omdat ik geen idee had hoe mensen erop zouden reageren. Tot mijn verrassing zijn de reacties veelal positief als ik een jabbertalkgedicht voordraag. Ieder geeft zijn eigen invulling en betekenis aan de klanken.

Vlucht

de grond is bedekt
met een vaal tapijt
een oudroze wolk
geknoopt van navelstrengen

hij zit erop
sluit zijn ogen
vliegt door het raam
langs de zon en de maan
vallende sterren
daalt naar de aarde
tot een voet aan de grond

waar is het openstaande raam
waar is het open raam
waar is het raam
waar is het
waar is

het huis met blinde muren

Gedicht: JOLANDA OUDIJK

Moet de poëzie zich rechtvaardigen?

Rechtvaardigen niet, maar het mag wel meer gewaardeerd worden. Minder dan 1 % van de Nederlandse bevolking leest poëzie en op scholen worden gedichten minimaal besproken. Ik heb het als een gemis ervaren dat er zo weinig tijd en aandacht op mijn school is besteed aan gedichten, verhalen en creatief schrijven. Ik was me er lange tijd niet eens van bewust dat ik verhalen kon schrijven, omdat ik de schrijfoefeningen en –technieken op school simpelweg niet aangereikt heb gekregen en omdat het ook niet werd aangemoedigd. Ik kwam er pas achter dat ik ook verhalen, columns en toneelteksten kon schrijven nadat ik verschillende cursussen op het gebied van creatief schrijven heb gevolgd.

Tekening: JOLANDA ODIJK

Welke thema’s behandel jij in je verhalen?

Thema’s in mijn gedichten: geluid, stilte, sprookjes, de dood, verwondering, zwijgen, eenzaamheid.
In mijn korte verhalen is er altijd wel een conflict. De onderwerpen kunnen variëren van eenzaamheid, de dood, vermissing tot de liefde. Ik houd van gedichten en verhalen met een verrassend einde.

Heeft een gedicht of een verhaal een maatschappelijke verantwoordelijkheid?

Het ligt aan het thema. Niet per definitie. Als het gaat om iets uit de actualiteit, zoals een ramp of een ongeluk wel. En ook met thema’s zoals de dood of een ziekte. Je kunt in een gedicht of verhaal soms de gedachten van andere mensen verwoorden. Daardoor kunnen mensen geraakt worden of herkenning vinden.

Is de waarheid belangrijker dan de schoonheid in een verhaal?

Ik zou niet zeggen dat het een of het ander belangrijker is. De schoonheid in een verhaal zit hem voor mij vaak in de details en in het ongezegde, tussen de regels doorlezen. In gedichten en verhalen kunnen zowel fictieve als autobiografische elementen zitten, dus de waarheid hoeft niet altijd duidelijk te zijn.

De Albinokrab

heeft er geen weet van dat hij
in dit gedicht verschijnt

zoals hij van meer dingen
geen weet heeft

hij scharrelt wat rond
over rotsen
onder het wateroppervlak

op afstand
één van duizend
sterren in het onderwaterheelal

hij is blind
als de vlek
die ik soms heb

denkt hij
zwart of wit
blijft hij
in een grijs gebied

of denkt hij diep na
over zijn plek in het geheel

Gedicht: JOLANDA OUDIJK

De laatste tijd teken je zelden, heeft het tekenen jou in de steek gelaten?

Ik teken af en toe nog, maar het is waar dat mijn focus de laatste jaren op het schrijven ligt. Als ik me creatief wil uiten heeft één expressievorm meestal de overhand. Ik heb ook periodes gehad dat ik me vooral bezighield met schilderen. Of met tekenen. Dat betekent niet dat ik voor de andere creatieve uitingen geen interesse meer heb, maar dat mijn aandacht en energie op dat moment ergens anders ligt.

Kolaj/ Collage: JOLANDA ODIJK

Je bent een heel actief persoon, wat doe je nog meer naast schrijven en dichten?

Ik teken, schilder en maak collages (www.jolandaoudijk.nl). Soms exposeer ik. Ik ben lid van een dichtkring, van een schrijfkring en van Vereniging Taalpodium Utrecht/Zeist. Ik draag gedichten en verhalen voor. Ik doe weleens mee met schrijfprojecten. Af en toe werk ik samen met muzikanten en zangeressen om mijn songteksten uit te werken.
Ook vind ik het leuk om mijn passie voor taal en kunst aan anderen over te brengen. Ik heb een opleiding gevolgd voor holistisch tekendocent. Ik geef zowel schrijf- als tekenworkshops. Ik begeleid Schrijfcafé Amersfoort (www.schrijf cafeamersfoort .nl), waarbij ik creatieve schrijfoefeningen geef. Dit jaar is er een nieuw project gestart: de Schrijfclub voor laaggeletterden. Bij de Schrijfclub gaat het om creatief schrijven voor mensen die moeite hebben om te schrijven in het Nederlands.
En tijdens de periode van de Kinderjury is er tijdelijk ook een Kinderjury-Schrijfcafé, verhalen en gedichten schrijven voor kinderen.

Kortom, veel wat te maken heeft met creativiteit en expressie heeft mijn interesse!

Matroesjka

in dit huis waar de wanden
zijn besmeurd
met platgeslagen muggen

smeulen wensen
in de open haard

het is twee voor twaalf
een voor een
gaan de poppetjes
in het vuur

de kamers galmen
ze veegt de as
van haar schoot

hij wit de zolder
nog een keer

Gedicht: JOLANDA OUDIJK

Hemelsleutel

hij schroeft hoorntjes van zijn hoofd
amputeert haar vleugels
hangt een hoefijzer om zijn hart
denkt dat het genoeg is

zij schroeft hoorntjes op zijn hoofd
naait haar vleugels op haar rug
hangt een hoefijzer om haar hals
het geluk lekt
bloed of roest of rozenkleur

ongezegde zinnen zweven
langs de vingerafdruk
van een engel

woorden bloeien
uit haar vingers

de laatste sprong
van een stenen bloem
tovert aureolen in het water

Gedicht: JOLANDA OUDIJK

Interview: ALİ ŞERİK

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.